Son Dakika
23 Ağustos 2017 Çarşamba

Laboratuvar Bebekleri Mi Geliyor?

Haber Revizyon Dergisi Temmuz 2014

05 Temmuz 2014 Cumartesi, 11:47

Haber Revizyon Dergisi İmtiyaz Sahibi R. Aytekin TÜRKER, Tüp Bebek denildiğinde konusunda uzman isimlerin başında gelen Prof. Dr. Yücel KARAMAN ile okuyucularımızı bilgilendirmek adına bir sohbet gerçekleştirdi.

 

Haber Revizyon: Tüp bebek nedir?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Tüp bebek tedavileri için vücut dışında döllenme anlamına gelen in vitrofertilizasyon (IVF) kullanılmaktadır. Geniş anlamda tüpbebek yöntemi, kadından toplanan yumurtaların vücut dışında (laboratuar ortamında) eşinin spermleriyle döllendirilmesi ve oluşan embriyoların 2 ile 5 gün sonra tekrar kadın rahmine yerleştirilmesidir.

Oluşan embriyolar inkübatör denilen özel cihazların içine yerleştirilir. Kültür mediaların içindeki özel sıvılar, embriyoların beslenmesi ve büyümesi için gerekli maddeleri içermektedir. İnkübatörün iç ortamı embriyoların normal bölünme ve büyümesi için gerekli olan ısı, nem ve gaz konsantrasyonlarını belli bir seviyede tutmaktadır. İnkübatör içinde yüksek oranda saflaştırılmış ve filtre edilmiş hava bulunmaktadır.

Embriyolar, belli bir süre (2-5 gün) laboratuar ortamında tutulduktan sonra inkübatörden çıkartılarak anne adayının rahmine transfer edilmektedir. Bu aşamadan sonra embriyolar doğuma kadar geçecek süreyi anne rahminde geçirmektedir. Dolayısıyla normalde anne rahmine yerleşmeden önce tüplerde yaklaşık 3-5 gün geçiren embriyo, IVF uygulamasında bu süreyi laboratuarda geçirmektedir. Burada kadının tüpleri tamamen by-pass edildiği için tüpleri olmayan veya tıkalı olan bir kadın bu şekilde bebek sahibi olabilmektedir.

Haber Revizyon: Kimlere tüp bebek uygulanmalı?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Tüp bebek uygulanması gereken hastalarımızı belli alt gruplara ayırarak değerlendirebiliriz.

Her iki tüpü ameliyatla alınmış veya tüpleri tıkalı olanlara (geçirilmiş dış gebelik, enfeksiyon, tüberküloz v.s.)
Düşük yumurta rezervi (DOR) veya PolikistikOver Sendromu (PCOS) gibi yumurtlama problemleri olanlara.

Endometriosis (ileri evre) (rahim iç dokusunu (dölyatağı) oluşturan endometrium hücrelerinin, bu bölge dışındaki yerlerde yerleşmesidir).

İleri anne yaşı
Sperm sayısının az olması (Oigozoosperm)
Ejekülatta hiç sperm hücresi olmaması (Azosperm)
Sperm hareketliliğinin az olması veya hiç olmaması (Astenozoosperm)
Normal sperm şekil ve yapısının (morfolojisinin) düşük oranda olması (Teratozoosperm)
Çitlerde genetik hastalıklar olması (Turner, Klinefelter, Translokasyonlar , Talesemi, Tek gen hastalıkları gibi)
Açıklanamayan infertilite durumunda

Haber Revizyon: Başarıyı etkileyen faktörler nelerdir?Başarı oranını düşüren faktörler nelerdir?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Ülkeler ve merkezler arasında başarı oranları farklılıklar göstermektedir. Farklı ülkelerden ve değişik merkezlerden bildirilen gebelik oranları % 15-65 arasında değişmektedir.

Unutulmaması gereken en önemli konu ise tüp bebeğin bir ekip işi olduğudur. Ekipte yer alan doktor, hemşire, biyolog, embriyolog ve diğer çalışanların koordineli ve hasta ile uyum içerisinde çalışması son derece önemlidir. Merkezlerde çalışan infertilite uzmanları veya laboratuarda çalışan embriyolog ve biyologların yeterli eğitim ve deneyimlerinin oup olmaması, merkezlerin teknik olanakları, yeni teknikleri uygulama veya çalışanlarının yeni çıkan tedavi yöntemlerini öğrenme ve uygulama imkanlarının olup olmaması, kadın yaşı, bazal FSH düzeyleri, tüp bebek uygulama nedeni (erkeğe ve kadına bağlı bir veya birden fazla sorun), kullanılan ilaçlar (stimülasyon ilaçları ve luteal faz desteği), hastanın tedavi sürecine uyumluluğu (ilaç kullanımı, düzenli kontrollere gelmesi), ve spermle ilgili sorunlar başarıyı etkileyen önemli faktörlerdir.

Haber Revizyon: Tüp bebek tedavisinde erkeğe düşen görevler nelerdir?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Erkek faktörün başarıya etkisi de sorunun ne olduğuna bağlıdır. Azoospermi olgularında obstrüktif (sperm kanallarında tıkanıklık) ve non-obstrüktif (sperm kanallarında tıkanıklık olmaması) oluşuna göre döllenme sonuçları değişmektedir. Non-obstrüktifazoospermi de gebelik oranları düşmektedir. Ayrıca bu erkelerde kromozom bozukluğu (sayısal veya yapısal) bulunma riski daha fazla olduğundan böyle bir durumun olması halinde gebelik şansı ileri derecede azalmaktadır. Obstruktifazospermi olgularında varolan bir tıkanıklıktan dolayı sperm görülmemektedir. Bu durumlarda küçük bir operasyonla bol miktarda sperm elde edilebilmektedir. Diğer sperm şekil bozukluklarında ise IMSI adını verdiğimiz ve spermi 6000 kez büyütebilen özel tekniklerle en normal ve en hızlı spermleri seçme şansı bulunmaktadır ki bu da gebelik şansını arttırmaktadır. Bunun yanında düzenli beslenme, hayat tarzı ve sigara içmeme sperm kalitesini olumlu yönde etkilemektedir.

Haber Revizyon: Tüp bebek uygulaması kişiye acı verir mi?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Başlangıçta kadına bazı ilaçlar kullandırılarak yumurtalıklarında folikül denilen yumurta hücrelerinin gelişmesi sağlanmaktadır (Stimülasyon ve takip).Hangi tür stimülasyon uygulanacağına hastanın hormon değerlerine , yaşına ve geçmiş bilgilerine göre doktoru karar verir. İlaçları kullandığı süre içinde belli aralıklarla kadına ultrason ve kan testleri yapılmaktadır. Bu şekilde, foliküllerin büyümesi takip edilmektedir. Ultrason takipleri sırasında foliküllerin çapları ölçülür ve ne zaman yumurtaların toplanacağına karar verilir. Yumurta Toplama İşlemi ağrılı bir işlemdir ve kısa süreli genel anestezi ile yapılmaktadır. Ultrason kontrolü altında yumurtalıklardaki foliküllere iğne ile girilerek her bir folikül içindeki sıvı boşaltılmaktadır. Her folikülden 1 yumurta elde edilmeye çalışılmaktadır. Sperm seçiminden sonra döllenme işlemi sonrası embryo oluşturulur ve embriyo transferi gününe kadar 2-6 gün süreyle inkübatörde tutulan embriyolardan en kaliteli olanları anne adayının rahmine geri nakledilir. Embryo transferi, normal vajinal muayene ile eşdeğer bir işlem olduğu için özel durumlar haricinde (vajinismus…) anesteziye gereksinim duyulmaz.

Haber Revizyon: Embriyo dondurma yöntemi hakkında bilgi verir misiniz? Dondurulan embriyolar nasıl bir ortamda ne kadar saklanabilir? Hangi durumlarda kullanılır?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Tüp bebek laboratuvarlarında 20 – 25 yıldır uygulanmakta olan embriyo dondurma ve çözme yöntemi ile son yıllarda geliştirilen yeni teknikler sayesinde çok daha yüksek oranlarda gebelikler elde etmek mümkün olmaktadır.

Ünitemizde eskiden uygulanan slow (yavaş) dondurma yöntemi yerine çok daha başarılı vitrifikasyon (hızlı) dondurma yöntemi uygulanmaktadır.

Embriyolar kriyoprotektan adı verilen kimyasal maddeler sayesinde dondurulup -196 °C’de sıvı nitrojen tankları içinde kişiye özel bölgelerinde saklanırlar. İstendiğinde bu embriyolar tersine uygulanan işlemlerle çözülüp ana rahmine transfer edilir. Sıvı nitrojen içerisinde tüm kimyasal reaksiyonlar ve hücresel aktiviteler durmaktadır. Bu durum bir tür hücresel uyku halidir. Yapılan deneysel çalışmalarda embriyoların sıvı nitrojen içerisinde uzun süre sağlıklı bir şekilde saklanabileceği gösterilmiştir.

Ünitemizde genellikle 3.gün ve 5.gün embriyo dondurma (vitrifkasyon) işlemi yapılmaktadır. Dondurulan embriyoların iyi kalitede olması çözme işleminde embriyoların canlı olarak geri dönme oranına doğrudan etki etmektedir.

Transfer işleminden sonra geriye kalan kaliteli embriyolar imha edilmek yerine dondurulup tekrar transfer edilmek için saklanabilir. İlaçlarla yumurtalıkların uyarılması esnasında OHSS (aşırı uyarılma sendromu) riski olan kadınlarda tüm embriyolar daha sonra kullanılmak üzere dondurulabilir. Rahim içini saran endometrium dokusunun yeteri kadar gelişemediği durumlarda, rahim içi cerrahi operasyon gereken durumlarda ve kemoterapi veya radyoterapi gerektiren kanser tedavilerinden önce embriyolar dondurulabilir.

Bir tüp bebek ünitesinde embriyo dondurma işleminin yapılabilmesi çiftlere sağladığı avantajlar açısından önemli bir husustur. Taze bir siklusta daha az ( 1 – 2 ) embriyo transfer edilip geri kalan embriyoların dondurulması , riskli bir gebelik süreci olan çoğul gebelik ihtimalini azaltır. Çiftlere asıl amaç olan sağlıklı bir gebelik ve doğum imkanı sağlar.

Dondurulan embriyoların çözülerek transfer edilmesi çiftlere çok daha az harcama yaparak neredeyse taze bir denemeye yakın gebelik şansı sunar. Üstelik uzun süreli ilaç kullanımı, yumurta toplanması ve ICSI (yumurtaya sperm enjeksiyonu) gibi işlemlere gerek kalmaz. Ayrıca gebelik elde edilmiş çiftlerde ikinci bir çocuk istemi dondurulan embriyoların çözülüp transfer edilmesi ile mümkün olabilir. Yapılan bilimsel çalışmalar dondurulmuş embriyoların 10-15 sene gibi çok uzun süre sonra çözüldüğünde bile sağlıklı gebelik şansı verdiğini göstermiştir.

Ancak ülkemizde Sağlık Bakanlığının ilgili yönetmeliği gereğince dondurulmuş embriyolar 5 yıl boyunca sıvı nitrojen içerisinde saklanabilmektedir.

Haber Revizyon: Transfer sonrası kişiler nelere dikkat etmelidir?

Prof. Dr. Yücel KARAMAN: Transfer işleminden sonra hasta 1-2 saat istirahat ettikten sonra evine gönderilmektedir. İstirahat süresinin uzatılması gebelik şansını arttırmamaktadır. Tüpbebek tedavilerinde gebeliğe ulaşmadaki en son basamak Embriyo Transfer işlemidir. Bundan sonraki aşamada hasta gebelik testine kadar olan 10-12 günlük süreyi beklemektedir. Bu süre içinde hastanın ilk 3-4 gün çalışmaması, evde günlük işlerini normal yapabileceği anlatılmaktadır. Cinsel ilişki yasaklanmakta, aşırı yorgunluk ve sportif aktivitelerde bulunulmamalıdır.

haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 1 haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 2 haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 3 haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 4

haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 5

haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 6

haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 7

haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 8

haber revizyon 2014 temmuz tüp bebek 9

HABER REVİZYON DERGİSİ TEMMUZ 2014

 

Yorumlar

yorumlar

You must be logged in to post a comment Login

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz